De dag nadat N.E.C. in een uitverkochte Goffert met 1-3 had verloren van FK Bodø/Glimt, schoof ondernemer en investeerder Marcel Boekhoorn tijdens Marktlink Connect ten overstaan van meer dan duizend door Marktlink uitgenodigde ondernemers aan voor een gesprek met Jort Kelder. Natuurlijk, de nederlaag in de play-offs van de Champions League deed pijn; Boekhoorn staat immers bekend om zijn grote liefde voor de club uit Nijmegen. Maar hij staat ook bekend om zijn optimisme: ‘Het was even vijf minuten teleurstelling. Daarna ging de knop om en hebben we een waanzinnig feestje gebouwd.’ Het is een houding die Boekhoorn typeert. Hij kijkt liever naar wat nog mogelijk is dan naar wat al misging. ‘Ik richt me op het positieve, op waar wél kansen liggen. Terugkijken heeft geen zin.’
Vrijheid boven zekerheid
Boekhoorn begon zijn loopbaan in 1981 bij Deloitte & Touche en werd er in 1991 de jongste partner ooit. Het vak beviel hem, maar de omgeving paste steeds minder goed. ‘Het werk was leuk, en ik verdiende goed. Maar ik miste de vrijheid. Bovendien werd je als nieuwe partner geacht eerst een paar jaar je mond te houden. Dat lag mij niet.’
Boekhoorn koos voor het ondernemerschap en richtte Boekhoorn M&A op. Daarmee verruilde hij de zekerheid van een gevestigde accountantsfirma voor de vrijheid om zelf kansen te zoeken, de koers te bepalen en verantwoordelijkheid te dragen.
Dat ging niet meteen goed. Een onbetaalde adviesfactuur bracht hem als minderheidsaandeelhouder bij kledingfabriek Naïef Mode in Uden. Acht maanden later was het bedrijf failliet en dreigde Boekhoorn persoonlijk mee ten onder te gaan. Hij noemt het ‘een dure maar belangrijke les. Als investeerder moet je genoeg zeggenschap hebben om de koers te bepalen en te zorgen dat er goede mensen aan het roer staan.’ Daarom investeert Boekhoorn sindsdien alleen als hij een meerderheidsbelang of in elk geval de zeggenschap heeft. ‘Dat eerste jaar heb ik het echt moeilijk gehad. Het was bijna een kwestie van niet eten.’ Boekhoorn leerde er bovendien wie zijn echte vrienden waren. ‘Als het goed gaat, wil iedereen je kennen, maar als het minder gaat, nemen bepaalde mensen de telefoon niet op.’
De ommekeer begon toen Boekhoorn eigenaar werd van een producent van sigarendoosjes. Het bedrijf zette ongeveer 1,5 miljoen gulden om, maar leed verlies. De eigenaar gaf Boekhoorn een kans: ‘Kijk maar of je het bedrijf gezond kunt maken. Als dat lukt, betaal je me een ton.’ Boekhoorn kreeg de onderneming weer op de rails en verdiende zijn eerste 5 miljoen gulden. De opbrengst verdween niet naar een spaarrekening, maar ging rechtstreeks naar een volgende investering. ‘Ik ben er niet van om geld op mijn bankrekening te laten staan. Ik investeer het liever in iets nieuws. Ik houd van actie.’
Meer dan rendement
Boekhoorn groeide in de daaropvolgende jaren uit tot een van de meest succesvolle en bekendste ondernemers en investeerders van Nederland. Een opvallend detail: ‘Ik werk al 25 jaar met dezelfde groep om me heen en er is nooit iemand weggegaan. Daar ben ik trots op.’
Hoewel Boekhoorn zegt minder te werken dan vroeger, is hij nog lang niet gestopt. Tijdens Marktlink Connect vertelde hij over mijnbouwinvesteringen in onder meer Zimbabwe, Namibië en Zambia. ‘Als je vandaag de dag echt wilt ondernemen, dan moet je in Afrika zijn. Daar heb je zo ontzettend veel kansen.’ Hij zoekt lokale specialisten die de markt, de cultuur en de bestuurlijke verhoudingen kennen, en combineert die kennis waar nodig met internationale financiële expertise. Maar, zo benadrukt Boekhoorn, juist in Afrika is het belangrijk dat een investering meer oplevert dan rendement. Dus ondersteunt hij in Zimbabwe bijvoorbeeld onderwijsprojecten en scholen: economische groei en maatschappelijke ontwikkeling gaan daarbij hand in hand.
Ruimte om te ondernemen
Tot slot richtte Boekhoorn zich in zijn gesprek met Jort Kelder op het Nederlandse ondernemingsklimaat. Aan talent, kennis en ideeën is volgens hem geen gebrek, maar de uitvoering loopt te vaak vast. ‘De bureaucratie moet echt minder. Als ondernemer loop je iedere dag tegen iets anders aan: van het volle stroomnet tot vergunningen die eindeloos op zich laten wachten.’ Zijn pleidooi: ‘Maak sneller duidelijke keuzes, investeer in innovatie en geef ondernemers de ruimte. Want uiteindelijk zijn het de mensen die het verschil maken.’
